STRONA GŁÓWNA
O SZKOLE
WSPOMNIENIA
Z ŻYCIA SZKOŁY
MISJA I ZADANIA
DOKUMENTY SZKOŁY
ORGANIZACJA
ROKU SZKOLNEGO
PLAN LEKCJI
GRONO PEDAGOGICZNE
SAMORZĄD  SZKOLNY
ŚWIETLICA
DLA NAUCZYCIELI
DLA UCZNIÓW
DLA  RODZICÓW
 RADA RODZICÓW
 PUBLIKACJE
PODRĘCZNIKI
PATRON
ARCHIWUM
KOŁA ZAINTERESOWAŃ



 
  WIĘCEJ O UDZIALE
 W PROJEKCIE ŚKP


   
 
   N A S Z     P A T R O N

     
      Łagodnie schodzące ku dolinie Wisły lessowe zbocza Wyżyny Sandomierskiej były dla ludzi pierwotnych kultur idealnym terenem do zatrzymania się w tym miejscu. Wspaniałe położenie na żyznych terenach, blisko głównego szlaku wodnego, wpłynęło na powstanie pierwszych skupisk osadniczych, które czasem rozrosły się do obszaru grodu pod nazwą Zawichost. Miasto królewskie zostało usytuowane nad przeprawą przez Wisłę na wczesnośredniowiecznym szlaku ruskim z zachodniej Europy na wschód do Grodów Czerwieńskich, Kijowa 
i imperium mongolskiego. Wzmiankowane jest od 1146 r.
      Zawichost szybko nabierał coraz większego znaczenia, nie tylko jako gród obronny, ale też jako prężny ośrodek życia przemysłowego, pod którego bokiem powstawały liczne wioski, z których wiele istnieje po dzień dzisiejszy po obu stronach Wisły.
      Był też prężnym ośrodkiem chrześcijaństwa jeszcze przed 966 r. Świadczą 
o tym wzmianki oraz odkrycia archeologiczne, które potwierdziły istnienie kościoła już w XI w. Kościół p.w. św. Maurycego, ufundowany przez Bolesława Chrobrego, związany był z symboliką zjazdu gnieźnieńskiego – włócznią św. Maurycego. Wkrótce wybudowano kolejny kościół, NMP,  parafialny także dla kilku okolicznych wsi tj.: Winiary, Łęg, Januszów, Popowice, Chwałowice, Linów i inne oraz ustanowiono biskupstwo. O tym, że był to ważny ośrodek kościelny, świadczą trzy parafie, w tym jedna pw. św. Trójcy. Po 1191 r. stał się siedzibą archidiakonatu.
      W XI – XII w.  Zawichost stanowił ośrodek o charakterze grodowo – miejskim, był siedzibą kasztelanii. Niestety, bogactwo miasta i jego położenie geopolityczne sprawiło, że Zawichost stał się terenem licznych najazdów nieprzyjacielskich. W czerwcu 1205 r. książęta Leszek Biały i Konrad Mazowiecki stoczyli krwawą  bitwę z księciem halicko – włodzimierskim, Romanem  Mścisławiczem, który tu poległ. Było to jedno z największych starć zbrojnych tego okresu. Niszczony i grabiony podczas kolejnych napadów tatarskich (1241, 1260, 1500, 1502) oraz litewskich, podnosił się z kolejnych doświadczeń.
     W 1242 r. otrzymał prawa miejskie dzięki przychylności Bolesława Wstydliwego. Być może wtedy został ustanowiony herb miasta, przedstawiający trzy wieńczące mur wieże z sylwetkami orła i lwa na najwyższej z nich.
      W połowie XIII w. Bolesław Wstydliwy zakończył budowę klasztoru Franciszkanek, którego przełożoną została jego siostra, Salomea. W 1257 r Bolesław Wstydliwy nadał miastu, wraz z 25 wsiami, klasztorowi Klarysek, które już w tym czasie przeniosły się do Skały. Wywierały one jednak istotny wpływ na losy miasta aż do 1864 r., kiedy to ukazem carskim zostały pozbawione swoich dóbr.
     Następną inwestycją księcia Bolesława Wstydliwego w Zawichoście był zamek zlokalizowany na wyspie wiślanej. Jego modernizacji dokonał  Kazimierz Wielki. Przetrwał on do 1657 r., kiedy został zniszczony przez Szwedów. ”Potop szwedzki” okazał się dla miasta tragiczny w skutkach. Po jego niszczących działaniach nigdy już nie wróciło do dawnego splendoru. Według tradycji, w miejscu gotyckiej warowni zniszczonej przez Szwedów w 1657 r. w Czyżowie Szlacheckim został wzniesiony przez Aleksandra Czyżowskiego pałac (w latach 1740 – 1751), który jest typowym przykładem polskiej architektury dworskiej.
      Rozbiory Polski włączyły Zawichost  najpierw do Austrii, po 1809 r. przyłączono go do Księstwa Warszawskiego, a w  końcu znalazł się w granicach Królestwa Polskiego. W 1809 r. ginie pod Kockiem, wywodzący się 
z Zawichostu, znany pułkownik wojsk polskich, Berek Joselewicz.
      W 1820 r. miasto połączyło się w jedną całość z przyległym Prosperowem.
W 1827 r.  w Zawichoście było 281 domów i 2320 mieszkańców. Znajdowała się tu komora celna, oddział straży granicznej oraz mający długowieczną tradycję, magazyn solny. Było też miasto największym w okolicy ośrodkiem  handlu zbożem gromadzonym w licznych spichlerzach. Dosyć dobrze rozwinięte były rzemiosła, zwłaszcza spożywcze, funkcjonowały piece wapienne. Zawichost 
i okolice miał swój udział w powstaniu styczniowym. Powstańczy oddział „Puławszczyków” przepędził z miasta rosyjski garnizon i ruszył ku Sandomierzowi, a w krwawej walce pod Słupczą poniósł duże straty. W odwet nastąpiły represje: aresztowaniai zsyłki na Sybir oraz wysokie kontrybucje.
Wkrótce też Zawichost utracił prawa miejskie (1888 r.), które odzyskał w 1926 r.
      W okresie międzywojennym działalność gospodarczą prowadziły: krochmalnia, 25 zakładów rzemieślniczych, 2 hurtownie, 40 sklepów, w tym Pomocy Bratniej i Spółki Rolnej. Z instytucji, oprócz Urzędu  Miasta, należy wymienić: Szkołę Powszechną, w której uczyło się 500 dzieci, Posterunek Policji, Aptekę, Kasę Stefczyka, Nadzór Wodny. Dużym osiągnięciem było utworzenie Szkoły Rzemiosł. Na Wiśle czynne były dwie przeprawy.
W 1921 r. liczył 3014, a w 1939 r. 4000 mieszkańców.
      W tym czasie ożywioną działalność naukową prowadzi Szymon Askenazy (1866-1935), historyk, dyplomata i polityk z Zawichostu. W latach 1902-1914 profesor Uniwersytetu Lwowskiego. Od 1909 r. członek Polskiej Akademii Umiejętności. Badacz dziejów politycznych Polski XVIIII-XIX w. oraz stosunków międzynarodowych i dyplomacji. Twórca lwowskiej i warszawskiej szkoły historycznej zwanej szkołą Askenazego.
      Próby podźwignięcia się z upadku po odzyskaniu niepodległości zostały zatrzymane przez II wojnę światową. Całkowite zniszczenie miasta oraz wymordowanie ludności żydowskiej spowodowało znaczny spadek liczby ludności (554 w 1946 r.).
       Aktualnie tylko zachowane i wskrzeszone zabytki, Czyżowa Szlacheckiego, Trójcy i Zawichostu oraz urokliwa przyroda przypominają niestrudzenie 
o niezwykłości tej ziemi. W pobliżu pałacu czyżowskiego znajduje się rezerwat leśny "Zielonka", utworzony  w1974r. Ochronie podlega tam zespół leśny, który tworzą: lipa drobnolistna, dąb szypułkowy, wiąz, brzoza, osika w wieku 100-150 lat. Teren rezerwatu jest urozmaicony, występują wąwozy lessowe. Ziemia Zawichojska piękna o każdej porze roku, ale szczególnie porą wiosennego kwitnienia liczne sady owocowe tworzą wręcz baśniowy nastrój. Na dobrych glebach klasy I – III są uprawiane warzywa i owoce, jak również buraki cukrowe i pszenica. Sprzyjają temu dobre warunki klimatyczne. Czynniki te stwarzają możliwość wszechstronnego rozwoju rolnictwa oraz przetwórstwa owocowo-warzywnego.
      Obecnie gmina Zawichost to gmina miejsko-wiejska w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim. Jest jedną z najmniejszych gmin województwa, liczy 80 km2 powierzchni, na której mieszkają 5282 osoby. Należy do gmin typowo rolniczych.
      Wciąż trwa tu wspólny trud tworzenia nowego kształtu miasta i następnych kart jego dziejów. Oby najpiękniejszych.
 
Tajemnicza skrzynia                           witaj
przepięknego krajobrazu                    drogi gościu                            
radosnej zieleni                                   w tym grodzie słowiańskim                   
leniwej wody Wisły                             i czerp do woli ze skarbca
milczących murów                             wiary przodków naszych
strzeże historii niezwykłej                 i dziejów polskiej ziemi
czekając aż ją otworzysz
OGŁOSZENIE
IMIĘ SZKOŁY
KANDYDACI
NA PATRONA
SZKOŁY


OFICJALNA STRONA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W ZAWICHOŚCIE   2006 ©  SP nr 1 « Admin_EwaF